Hladnjače

ZAŠTITA OD ZAMRZAVANJA TLA

Posebna pažnja pri projektovanju hladnjača sa “minusnim režimom” (temperatura skladištenja robe je ispod 0 °C) mora da se obrati na pojavu zamrzavanja tla ispod komora. U praksi je poznato da energija rashlade prodire kroz betonsku podlogu, sloj termoizolacije (poliuretan ili stiropor, ranije pluta) i odlazi u zemlju, gde počinje da deluje na pad temperature tla. Usled dugog vremenskog uticaja (eksploatacioni vek hladnjače je 20-30 godina) negativne toplotne energije, temperatura tla opada, da bi po dostizanju 0 °C počelo stvaranje kristala leda, a zatim prelazak u ledenu masu, tzv. “pogaču”. U daljem procesu ledena masa se širi, odnosno uvećava, stvarajući silu potiska koja deluje nagore, te dolazi do postepene deformacije armirano-betonske ploče u vidu podizanja (stvaranja “grbe”) na sredini komore. Ukoliko je hladnjača zidani objekat oštećenja su još veća jer dolazi i do deformacije temeljnih greda i pucanja zidova. Krajni ishod je zatvaranje objekta i pristupanje sanaciji što prouzrokuje velike materijalne troškove. U praksi su poznati slučajevi kada je visina deformacije poda dostizala 60-70 cm.

Vrlo često zanemaruje se ili minimizira opasnost od zamrzavanja tla, sve u cilju smanjenja investicionih troškova. Posledice zamrzavanja tla nisu odmah uočljive, jer je period od početka zamrzavanja tla do pojave deformacije armirano-betonske ploče relativno dug. Potrebno je da prođe 5-6 godina da bi se pojavile prve deformacije podloge (tla).

Kao jedna od mogućnosti za sprečavanje zamrzavanja tla je primena grejnih kablova, posebno sa paralelnim otporom. Njihova konstrukcija omogućava neuporedivo veću pouzdanost rada i dugotrajnost u odnosu na grejne kablove sa rednim otporom. Osobina ovih kablova je da odaju stalnu količinu toplote, jer imaju formirane “grejne zone” sa konstantnim otporom

GREJANJE OKVIRA TERMOIZOLOVANIH VRATA

Radi sprečavanja stvaranja leda na okviru termoizolovanih vrata kod rashladnih komora koje rade sa režimom ispod 0 ºC mora se obezbediti pouzdan način grejanja okvira i praga vratiju, kako bi se sačuvala zaptivna guma od oštećenja.

Praksa je pokazala da primena grejnih kablova sa rednim otporom nije dobro rešenje, jer vrlo često dolazi do prekida grejne sekcije. Pošto se radi o jednoj grejnoj sekciji po čitavom obimu okvira (uključujući i prag) prekidom na bilo kom mestu (najčešće u pragu) prestaje grejanje čitave sekcije.

U slučaju već izvedenih vrata, kada dođe do prekida postojeće grejne sekcije, moguća je rekonstrukcija ugradnjom grejnog kabla sa paralelnim otporom i odgovarajućim termoregulatorom, čime se postiže automatski rad grejnog sistema koji garantuje da neće doći do pojave leda na nalegajućoj površini okvira vrata. Podrazumeva se da je zaptivanje dobro, odnosno da zaptivna guma naleže na okvir po čitavom obimu. U slučaju da postoji zazor između okvira vrata i zaptivne gume usled strujanja hladnog vazduha iz komore doći će do intenzivnog stvaranja leda, zaleđivanja zaptivne gume i blokiranja vrata.

Ukoliko je postojeća zaptivna guma oštećena THERMEL ugrađuje zaptivnu gumu sopstvenog rešenja koja ima područje primene od -40 °C do +130 °C, što joj omogućava trajna elastična svojstva kod niskih temperatura. Zaptivna guma se pričvršćuje pomoću Al ili prohrom trake 11×1,5mm.
Kod rashladnih komora (režim ispod 0 ºC) koje nemaju predkomoru, a naslanjaju se na expedicionu komoru (temperatura je iznad 0 ºC), tokom exploatacije dolazi do pojave stvaranja ledene naslage u neposrednoj zoni praga, koja sprečava normalno zaptivanje između vrata i okvira (štoka). Naime, u periodu dok su vrata otvorena dolazi do mešanja vazduha sa različitim temperaturama i vlažnosti, javlja se kondenzacija na podu, koja se usled niske temperature pretvara u led. Ova pojava može delimično da se izbegne formiranjem predkomore unutar rashladne komore, dovoljno duboke da po ulasku viljuškara mogu vrata odmah da se zatvore. Na suprotnoj strani, prema komori, obično se postavlja zavesa od PVC traka ili slično, da bi se sprečio direktan prodor rashlađenog vazduha u predkomoru.

GREJANJE PODA U ZONI PRAGA

Navedena pojava stvaranja leda u zoni praga sprečava se ugradnjom grejnih kablova tokom izade završne armirane ploče. Grejni kablovi su pričvršćeni na armaturnu mrežu određenih dimenzija, koja se “potapa” u beton 3-4 cm ispod površine. Istovremeno se ugrađuje i temperaturna sonda koja ima zadatak da kontroliše temperaturu u betonu u zoni oko praga.

Grejni sistem ima kontrolu napajanja i održavanja temperature preko odgovarajućeg komandnog ormana. Elektronski termoregulator ima displej na kome se očitava stvarna temperatura i mogućnost zadavanja temperature održavanja.